لبخند به تفاهم لوزان

به نام خدا

لبخند به تفاهم لوزان

مقاله منتشره در روزنامه لاراسون

 

از زمانی که مردم ایران به سیاست تعامل سازنده آقای دکتر حسن روحانی رأی مثبت دادند تاکنون 22ماه می گذرد. او به تعهد خود برای حل مشکلات سیاست خارجی با روش های مسالمت آمیز و تفاهمی متعهد ماند و سکانداری سیاست خارجی تعاملگرای خود را به محمد جواد ظریف دیپلمات کهنه کار ایرانی سپرد که به راهکارهای مذاکرات سخت و پیجیده در فرآیندهای چندجانبه مهارت دارد. جهانیان تأیید می کنند که ایران به سیاست اعلام شده خود مبنی بر حل و فصل مشکلات با رویکرد مذاکراتی و با فرمول برد –برد پایدار ماند. شانزده ماه مذاکره فنی و پیچیده بین ایران و ۱+۵ سرانجام به اعلام بیانیه‌ای در لوزان انجامید که قرار است مبنای تهیه برنامه جامع اقدام مشترک میان ایران و ۱+۵برای حل و فصل این موضوع پس از 12 سال فراز و فرود باشد. تفاهم اولیه به دست آمده میان ایران و ۱+۵ از سوی ناظران بین المللی به عنوان یک گام تاریخی و تعیین کننده ارزیابی شده است.

در صورت توافق نهایی، سطح و ظرفیت غنی سازی و میزان ذخایر اورانیوم ایران برای یک دوره زمانی مشخص، محدود خواهد شد و سایت نطنز تنها مرکز غنی سازی ایران خواهد بود. راکتور آب سنگین اراک با همکاری بین المللی به گونه ای تغییر شکل می یابد که پلوتونیوم تسلیحاتی تولید ننماید. در اراک تمرکز فعالیت ها به سوی تولید ایزوتوپ‌های پزشکی مورد نیاز بیماران سرطانی تغییر می نماید. سانتریفیوژ‌های مستقر در سایت هسته ای فرودو اورانیوم غنی نمی‌کنند و فردو از یک سایت غنی سازی به مرکزی برای تحقیقات فیزیک و فناوری هسته‌ای تبدیل می شود و فعالیت های تحقیق و توسعه تحت نظارت بین المللی و پادمان‌ آژانس بکار خود ادامه می دهد. دانشمندان هسته ای آمریکایی و اروپایی تأیید نموده اند که با این تغییرات صلح آمیز ماندن فعالیت های هسته ای ایران تضمین می گردد.

بر اساس بیانیه لوزان:

۱ـ حقوق هسته‌ای ایران شامل چرخه کامل هسته‌ای در داخل کشور به رسمیت شناخته شد و تحت نظارت و تضمین بین المللی قرار گرفت.


۲ـ طرف های مقابل رفع تحریم‌ها را به عنوان بخشی از حق ایران در مقابل سیاست شفافیت سازی و اعتمادآفرینی رسماً پذیرفتند.

۳ـ ایران و طرف های مذاکراتی در 1 + 5 افزایش شفافیت را با افزایش همکاری های علمی و فناورانه هسته ای و پذیرش داوطلبانه محدودیت در بهره برداری های هسته ای را در مقابل رفع تحریم ها مبادله نمودند.

4 –در سطح کلان، همه طرفها در یک معامله برد –برد امتیازات را بین خود تقسیم کردند و ارزش راه حل های چندجانبه و مسالمت آمیز مذاکراتی برجسته شد.

5 _ طرفداران رویکردهای افراطی و تقابلی و جنگ سالاران ستیزه جو از درون کشورها تا تشکل های منطقه ای و بین المللی که منافع و حیات سیاسی خود را در تداوم بحران و تنش و هرج و مرج جستجو می کنند ماهیت و فلسفه وجودی خود را به نمایش گذاشته و خطوط تمایز مشخص شد.

6 - وزرای خارجه قدرت های بزرگ با لغو برنامه های عادی خود به مدت 6 شبانه روز در لوزان تجمع نموده و اراده سیاسی خود را برای حصول تفاهم نشان دادند. در حالیکه در گوشه و کنار خاورمیانه مناقشه نظامی و هر ج و مرج در جریان است، ایران و قدرت های جهانی امکان حل و فصل مناقشات از مسیر گفتگوی دیپلماتیک را با موفقیت آزمودند.

طی چند ماه اخير بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول نرخ پيش‌بيني شده رشد اقتصادی ایران را بر اثر رکود بازار نفت و عدم اطمینان نسبت به مذاکرات هسته‌ای بشدت کاهش داده بودند. اما تفاهم لوزان در همان ساعات اولیه اثر روانی خود بر بازار را بجا گذاشت و باعث افزایش شاخص بورس تهران شد. کارشناسان اقتصادی نرخ رشد اقتصادی ايران پس از توافق نهایی را حداقل حدود 5 درصد پیش‌بینی کردند. انها پیش بینی کرده اند سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی، صنایع سنگین، حمل و نقل و شیلات به یکی از کانون های جذاب تبدیل خواهد شد. دهها شرکت بین المللی در واقع پروژه های مورد نظر خود را شناسایی و تمهیدات اولیه را اتخاذ نموده اند. وضعیت نرخ مبادله ارز باعث کاهش فشارهاي تورمي از طریق قیمت واردات خواهد شد. درنتیجه سیاست‌های پولی و مالی دولت قادر خواهد بود میزان تقاضا را افزایش دهند. صادر‌کنندگان ووارد کنندگان که چندسال با محدودیت‌هایی در امور کشتیرانی و بانکداری مقابله می‌کردند، اكنون قادر خواهد بود تا دوباره به کسب و کار بپردازند و قدرت رقابت نیز خواهند داشت. همچنین صادرکنندگان ایرانی از نرخ تبادل ارز بسیار ارزان‌تری نسبت به دوران قبل از تحریم‌ها بهره‌مند خواهند شد.

تیم مذاکره کننده هسته ای ایران تاکنون چند نوبت برای دفاع از دستاورد مذاکراتی خود به پارلمان رفته اند و در چند برنامه سراسری رادیو تلویزیونی شرکت کرده اند. ایران از طریق بالاترین میزان انعطاف و شفافیت زایی اثبات نمود که اتهامات در مورد برنامه هسته ای اش و تحمیل تحریم های ظالمانه یا توهم است یا کینه توزی و ستیزه جویی. دیگرانی هم هستند که همواره با هر توافق هسته ای و غیر هسته ای با ایران مخالفت می کنند که در میان استقبال فراگیر جامعه بین المللی از تفاهم لوزان بشدت منزوی شده اند.

اکنون دو طرف از موانع اصلی نهایی کردن توافق جامع عبور کرده‌اند، ولی حالا باید بتوانند از نتیجه به دست آمده نزد منتقدین داخلی و خارجی دفاع کنند و بر تعهدات داده شده پایدار بمانند. در ایران و ایالات متحده بازیگران قدرتمند سیاسی منتقد بیانیه لوزان هستند. در ایران رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت الله علی خامنه ای سال جدید خورشیدی را سال همدلی و همزبانی دولت و ملت نامیده و تفاهم هسته‌ای به طور گسترده‌ای در ساختار سیاسی ایران مورد استقبال قرار گرفته است، اما هستند نمایندگان و متنفذین سیاسی که از عهدشکنی‌های مکرر برخی از کشورهای غربی خاطرات تلخی دارند و هر توافقی را به راحتی نمی پذیرند.

بواقع همه کشورهای مذاکره کننده در مورد فعالیت های هسته ای ایران با ایستادگی مثال زدنی و اراده سیاسی در پیروزی تاریخی بدست آمده سهیم هستند و چشم انداز رویکرد برد –برد برای همه طرفها محقق شد. کشورهای بسیاری در جهان مانند اسپانیا در میز مذاکره حضور نداشتند، اما از تمام تلاش و اثرگذاری بین المللی خود برای تقویت و به نتیجه رسیدن مذاکرات بهره گرفتند. مذاکرات هسته‌ای به گردنه حساسی رسیده و تا توافق نهایی چند‌ماهی بیشتر باقی نمانده است. در این وقت باقی ‌مانده وظیفه سنگین هه طرفها و دوستداران صلح، ثبات و امنیت بین المللی صیانت از تحقق توافق نهایی و اجرای دقیق آن است. 

وزارت امورخارجه | رواديد الكترونيك | تماس با ما | نقشه سایت | جستجو | گالری تصاویر