از حلب تا قزاقستان
مقاله سفیر کشورمان در روزنامه لاراسون

 

تغییر ژئوپولتیک تروریسم؛ از حلب تا قزاقستان

نویسنده: محمد حسن فدایی فرد،سفیر فوق العاده و تام الاختیار جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا

آزادسازی حلب دومین شهر بزرگ سوریه پس از 53 ماه اشغال توسط تروریست های داعش و مخالفان مسلح دولت سوریه، بلحاظ ویژگی های جغرافیایی، جمعیتی و تاریخی یک پیروزی با ارزش سیاسی، نظامی و راهبردی برای دولت آن کشور و متحدینش محسوب می شود. این تحول مهم در صورت تکمیل شدن با فرآیند سیاسی می تواند جغرافیای سیاسی تروریسم و افراطی گری در منطقه خاورمیانه را تغییر دهد.

-   در فاز سیاسی بحران مذاکرات سوری - سوری به ابتکار ایران و روسیه و سپس با مشارکت ترکیه به راه افتاده و این روزها با تغییرات تعیین کننده میدانی پیشرفت نمایانی یافته است. آخرین نشست سه جانبه در 30 دسامبر 2016 به اجرایی شدن توافق آتش بس میان دولت سوریه و مخالفان مسلح و آتش بس لرزان انجامید. یکی از موفقیت های اجلاس سه جانبه مسکو، جداسازی تروریست ها از گروه های مخالف بود. در این اجلاس همچنین در مورد برقراری آتش بس جامع و فراگیر و حفظ یکپارچگی سوریه توافق شد و از برکناری اسد هم سخنی به میان نیامد. دور تازه آتش بس که با توافق میان دولت دمشق و گروه‌های اصلی مخالفان مسلح، از بامداد همانروز اجرایی شد، علیرغم موارد مکرر نقض آتش بس توسط مسلحین، پابرجا مانده و امید به حل بحران و دستیابی به راه حل سیاسی را افزایش داده است. هدف از این آتش بس، فراهم کردن زمینه حمایت از راهکار سیاسی برای حل بحران سوریه است، شورای امنیت سازمان ملل متحد هم به اتفاق آرا، در 31 دسامبر 2016 طی قطعنامه ای از برقراری آتش بس فوری در سوریه حمایت کرد و خواستار رساندن کمک های بشر دوستانه به مردم سوریه شد. در این راستا قرار است طی روزهای 23 و 24 ژانویه اجلاس سه جانبه بعدی در «آستانه» پایتخت قزاقستان با حضور بازیگران بحران سوریه برگزار شود تا بار دیگر راه حل سیاسی بحران روی میز مذاکره قرار گیرد. تا کنون سازمان ملل و دولت سوریه از گفتگوهای آستانه با حضور موافقان و مخالفان دولت سوریه استقبال کرده اند، اما برخی از کشورهایی که تاکنون بیشترین حمایت های مالی، تسلیحاتی و سیاسی را از تروریست ها به عمل آورده اند همچنان بر راه حل های قبلی تأکید می کنند، در حالیکه همه می دانند شرایط تغییرکرده است. جمهوری اسلامی ایران تمام توان خود را برای برقراری و استمرار آتش بس در سوریه بکار گرفته و دولت سوریه اراده سیاسی خود برای پایبندی به توافق آتش بس را اعلام داشته است.

-                  همچنان نگرانی هایی برای ایجاد اختلال در روند آتش بس و آشتی ملی از سوی داعش، جبهه النصره، برخی از گروه های مسلح و حامیان منطقه ای آنها وجود دارد. همچنان هزاران مخالف مسلح در ادلب پنهان و در بخش های دیگری از کشور پراکنده شده اند و مناطق وسیعی را در اشغال یا محاصره دارند. علاوه بر پالمیرا، ادلب و رقه؛ در بسیاری دیگر از مناطق حساس، تهدید تروریسم به قوت خود باقی است و بخش بزرگی از مناطق شمال سوریه در دست مخالفین مسلح است.گروههایی تاکنون به فرآیند صلح نپیوسته اند و حتی از غیرنظامیان برای حمایت از روند صلح با گلوله و با آلوده کردن آب آشامیدنی دمشق و حلب انتقام گرفته اند، اما همه می دانند که تروریسم نمی تواند ابزار مطالبات سیاسی باشد و دومینوی تغییر ژئوپلتیک تروریسم از عراق تا سوریه در حال تکمیل است.

-                  جمهوری اسلامی ایران ضمن احترام عمیق به مطالبات مشروع ملت های منطقه که به صورت دموکراتیک پیگیری شود و با تأکید بر حق ملت ها برای تعیین سرنوشت خود  - و نه با تحریک و تدارک خارجی باور داردکه بخش مهمی از آنچه که طی شش سال گذشته در سوریه جریان داشته، تلاش بازیگران خارجی برای تغییر جغرافیای سیاسی در سوریه و عراق از طریق ایجاد بهار عربی تصنعی، کمک مالی، تسلیحاتی و اطلاعاتی به مخالفین؛ ایجاد و گسترش دهها گروه تروریستی بر اثر تضعیف دولت مرکزی و خطای راهبردی بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای در تقسیم تروریست ها به خوب و بد و معتدل بوده است که به وضعیت جاری در منطقه منجر شده و صلح و امنیت منطقه و جهان را به مخاطره افکنده است.

-                  همه بازیگرانی که بدنبال تعیین تکلیف در مورد نظام سیاسی سوریه بجای مردم آن کشور بودند، برای سازوکارهای صلح پیش شرط تعیین می کردند و برای سقوط دمشق رویاپروری می کردند به بن بست رسیده اند. دولت سوریه حفظ شده، حلب آزاد شده، شورشیان بسیار تضعیف شده اند و اغلب گروه های مخالف با طرح صلح و ایجاد دولت انتقالی همراه شده اند. دولت سوریه در حال حاضر کنترل تمام حلب (بزرگترین شهر سوریه) و کریدورهایی به سمت دمشق، مرزهای لبنان و نزدیکی اردن را در اختیار دارد. پس از بازپس گیری شرق حلب، بزرگترین مراکز شهری سوریه و اکثریت جمعیت این کشور در کنترل دولت دمشق است. اینها نشان می دهد که شرایط برای یک آتش بس بادوام در منطقه وجود دارد و مذاکرات میان اسد و مخالفانش در آستانه، برگزار خواهد شد. هرچند روی یک خروجی مناسب در این مذاکرات نمی توان شرط بندی کرد اما ممکن است نتیجه ای دلگرم کننده بدست آید. متعاقب همراهی ترکیه و پیوستن چندین گروه مسلح به فرآیند سیاسی، چنانچه دیگر کشورهای منطقه نیز عملا از این فرآیند حمایت نمایند، خبری عالی برای منطقه و جهان خواهد بود. آشکار است که فرآیند آشتی ملی دشمنان سرسختی دارد که از تحولات راضی نیستند. مقاومت هایی از سوی برخی گروه های مسلح وابسته به بازیگران منطقه ای در تقابل با نشست آستانه به گوش می رسد. آنها تا اخرین لحظه برای تخریب فرآیند سیاسی تلاش خواهند کرد. تلاش ها برای ترغیب آنها به اتخاذ رویکرد سازنده ادامه دارد. ایران بدنبال استقرار و تحکیم آتش بس، کمک رسانی به مجروحان و نیازمندان، شروع گفتگوهای سوری – سوری با هدف تشکیل دولت انتقالی متشکل از همه اقوام و طوایف و تعیین آینده سیاسی سوریه با سازوکارهای دموکراتیک و از طریق آرای مردم سوریه است. رویکرد سیاسی در سوریه مستلزم رعایت آتش بس در تمام سوریه از سوی گروههای مختلف و استمرار آن، نشست فراگیر سیاسی با حضور همه گروه های سیاسی و قومی و توافق با دولت سوریه برای ترسیم نقشه راه آینده سیاسی آن کشور است.

-                  ایران همواره مشوق و پیشتاز راه حل صلح آمیز بحران های منطقه ای بوده و دست همه بازیگرانی را که می خواهند به فرآیند سیاسی بحران سوریه بدون استفاده ابزاری از تروریسم کمک کنند، به گرمی می فشارد و بدنبال حذف هیچیک از بازیگران میدانی و منطقه ای به استثنای گروه های تروریستی - از روند سیاسی نیست. ترسیم افق روشن برای سوریه صلح آمیز در گرو مشارکت سازنده همه کشورهای ذینفوذ است. اسپانیا با مواضع مترقیانه خود و به عنوان یک کشور کانونی در شناخت و تعامل تمدنها می تواند نقش مهمی در همسو نمودن مواضع اعلانی و اعمالی شرکای اروپایی خود ایفا نماید. بیایید امیدوار باشیم نشست آستانه با موفقیت همراه باشد و نتایج آن یک گام مثبت بسوی جلو در جهت رسیدن به راه حل سیاسی مبتنی بر توافق اقوام و طوایف سوریه باشد.

 

وزارت امورخارجه | رواديد الكترونيك | تماس با ما | نقشه سایت | جستجو | گالری تصاویر